Error loading MacroEngine script (file: OpenGraphMetadata.cshtml) Spássían.is - Tekist á við tímann

Tekist á við tímann

Ljóðorkulind eftir Sigurð Pálsson er þriðja bókin í ljóðorkuþríleik hans en hinar eru Ljóðorkusvið (2006) og Ljóðorkuþörf (2009). Í Ljóðorkulind leikur Sigurður sér með ýmsar hugmyndir um tímann, minningar og náttúruna ásamt því að höfða til skilningarvita lesandans.

 

Bókin skiptist í fimm hluta, og er hver með sitt þema. Óður um tré og skóga er samstæðasti hlutinn en Spor í snjó sá ósamstæðasti. Í þeim fyrrnefnda eru sex ljóð sem fjalla um tré og skóga, eins og titillinn bendir til. Með tilvitnun á titilsíðu kaflans skapar Sigurður hins vegar rými til túlkunar: „Ræturnar á ljóðatrénu liggja / í hjarta manneskjunnar. / Ljóðin eru laufblöð þess“ (17), sem ljá orðum eins og þessum dýpri merkingu:

 

Augu okkar nema fjarlægð eyðisanda

þau þurfa líka nálægð grænnar birtu

undir laufhjúpi

einmitt til að skilja samhengi

svartra eyðisanda

og grænnar birtu (20).

 

Hér höfðar höfundur ekki aðeins til andstæðnanna sem búa í okkar ytra umhverfi heldur líka þeirra sem eru innra með okkur, enda er „Skógarhugsun / segulmagn sem dregur / […] / dregur okkur að okkur / að skóginum í sjálfum okkur“ (28). Náttúran heldur áfram að dúkka upp í bókinni, hún lendir í sífelldum árekstrum við siðmenninguna og fánýti hversdagsins, þar sem náttúran tekur sinn tíma en nútíminn kann ekki að hægja á sér.

Spor í snjó fjallar einmitt um tímann, hér víkur hin hægláta stemming í skóginum, þar sem ólífutréð „tekur sér hálfa öld / að bera ávöxt fyrsta sinni“ (26) fyrir hraða nútímans. Þar er minningin eina haldbæra sönnunin fyrir því að við höfum verið hér og nauðsynlegt að greypa hana í orð áður en hún hverfur og verður að eyðu í huga okkar: „„Lýsa kaffihúsinu handan við ána…“ / Þetta hef ég skrifað í minnisbókina. / Nú man ég eiginlega allt sem gerðist þessa daga sem / ég dvaldi í borginni nema þetta svonefnda „kaffihús / handan við ána““ (46).  Ósamræmið í Spor í snjó er fólgið í því að skáldið teflir fram áþreifanlegum myndum á borð við þessa á móti abstrakt hugmyndum, þar sem minnið gengur ljósum logum og óstýrilát persónufornöfn dansa hringdans. En ef við sjáum hugmyndina um spor í snjó sem spor hugmyndarinnar í huga okkar, ekki sporin sem við viljum skilja eftir okkur í lífinu, má finna meiri samhljóm með ljóðunum. Þetta er samt án efa erfiðasti hlutinn til túlkunar, þar sem merking ljóðanna er óskýrust, enda er skáldið „að reyna / að segja allt!“ (31).

Auk þessara hugleiðinga um tímann og minnið má finna samfélagsleg ádeiluljóð, sett fram af kímni, en vekja lesandann um leið til umhugsunar. Ljóðin „Tilkynning frá Heimsþingi demantanna“ og „Tilkynning frá Alþjóðasambandi gullstanganna“ (54 og 57 ) eru afskaplega skemmtileg. Þar leikur Sigurður sér með ofnotaðar klisjur og raunverðmæti þessara hluta. Demantarnir hafa ákveðið að „nú getum við ekki meir / getum ekki sýnt / þessa ýtrustu hörku lengur“ (54) og gullstangirnar að „nú höfum við fengið nóg / viljum ekki liggja lengur / í læstum skápum“ (57). Þetta eru mótmæli hlutanna gegn óréttlæti mannanna, þar sem auði heimsins er svo illilega misskipt. En jafnframt því að deila á manninn hefur skáldið óbilandi trú á mannsandann, og leit skáldsins að merkingu í hyldýpi tímans.

Það er ágætis flæði í bókinni, en þó svo að samræmi sé innan ljóðhlutanna sjálfra talast hlutarnir ekki nógu vel við. Það heftir túlkun á verkinu í heild sem togstreitu á milli hinnar kyrru náttúru og óþolinmæði mannsins. 

;
©Ástríki ehf. Álfhólsvegur 43, 200 Kópavogur
Sími: 692 6012.