Error loading MacroEngine script (file: OpenGraphMetadata.cshtml) Spássían.is - Harmur á striga

Harmur á striga

Málarinn, nýjasta skáldsaga Ólafs Gunnarssonar, hefst á opnunarkvöldi fimmtándu myndlistarsýningar aðalsöguhetjunnar, landslagsmálarans Davíðs Þorvaldssonar. Salurinn er fullur af fólki, skvaldri, hlátri, snittum og víni og málverkin seljast líkt og heitar lummur – eins og alltaf. Verkum hans hefur verið líkt við falleg konfektkassalok og þau falla að smekk alþýðunnar en um leið hefur Davíð aldrei hlotið náð fyrir augum menningarelítunnar. Um þetta snýst Málarinn; ófullnægða þrá manns sem tekur málin í sínar hendur, allt fer í handaskolum og fyrr en varir hefur hann misst tökin á öllu og öllum. 

Davíð hefur aldrei, að eigin mati, verið metinn að verðleikum sem listamaður og um leið er hann bitur yfir að hafa „neyðst“ til að fórna listrænum metnaði sínum fyrir fjölskylduna, konuna, tengdaföðurinn og húsið. Þegar honum er svo hafnað enn einu sinni af menningarelítu borgarinnar er honum nóg boðið. Hann tekur til sinna ráða, falsar málverk eftir Kjarval og selur fyrir fúlgur fjár og þar með hefst sagan fyrir alvöru. Sögusviðið er níundi áratugur síðustu aldar og inn í fölsunarmálið flækjast fjárglæframenn þess tíma, einkum þeir sem komu að Hafskipsmálinu svokallaða, en þetta rímar vel við góðæris- og hrunsumræðu dagsins í dag. Fjallað er um þá sem svíkja og pretta og fórnarlömb þeirra en einhvern veginn er enginn í sögunni alsaklaus, nema kannski dóttir málarans.

Málarinn er feiknadramatísk og óhefðbundin glæpasaga og lesandinn fylgir sögumanni spenntur eftir öllum þeim krákustígum og slóðum sem hann fetar. Aðalatriðið er þó aldrei lausn glæpsins (eða glæpanna) heldur sú leið sem málarinn velur og þær lausnir sem hann telur að muni bjarga sér. Þetta er stór skáldsaga og það eru persónurnar líka; lýsingarnar á þeim, gjörðir þeirra og tilfinningar. Persónusköpunin er þó það sem leggja hefði mátt meiri natni við, huga meira að hinu smáa svo sagan yrði trúverðugri og persónurnar stæðu lesandanum nær. Þetta á einkum við um sögu málarans og konu hans, Kolbrúnar. Mörgum árum áður en sagan gerist drukknaði ungur sonur þeirra í drullupolli fyrir utan húsið á meðan Davíð sat að sumbli með vinum sínum. Kolbrún hefur fyrirgefið honum, eða það segir hún, og Davíð reynir að sannfæra sig um að það sé rétt. Tengdafaðirinn hefur hins vegar ekki gert það, auk þess sem hann hefur aldrei haft mikið álit á Davíð. Þennan þráð hefði mátt elta betur sem og samband hjónanna, einkum Davíðs, við dótturina Söndru. Flétta bókarinnar er þó snjöll og heldur vissulega athygli lesandans – en það sem kemur eflaust mest á óvart eru dramatísk og harmræn endalokin.

Draumur landslagsmálarans um að vera allt í senn elskaður, virtur og dáður leiðir hann inn í heim hinna spilltu og ríku en leiðin sem hann velur er hvorki saklaus né göfug. Málarinn er saga um glæpi, spillingu og morð en kannski er þetta fyrst og fremst persónulegur harmleikur eins manns og dæmisaga um hversu langt maðurinn getur seilst til að öðlast það sem hann telur sér trú um að hann eigi rétt á. 

;
©Ástríki ehf. Álfhólsvegur 43, 200 Kópavogur
Sími: 692 6012.